S.Marczynski W.Piotrowski Clematis - ŹRÓDŁO DOBRYCH PNĄCZY Zwiazek Szkółkarzy Polskich szkółka należy do
Związku Szkółkarzy Polskich

English
 welcome!
Русская версия
 здесь!

Forum o pnączach ogrodowych
  oferta o szkółce witamy! informacje o roślinach encyklopedia forum linki kontakt  
  charakterystyka i uprawa   zastosowania pnączy   więcej informacji
   powojniki
   inne pnącza
   niskie rośliny okrywowe
 
 
   na altankach, pergolach, murach
   na płotach i jako osłony
   na naturalnych podporach i okrywowe
   w pojemnikach na balkonach i tarasach
   na kwiaty cięte
   systematyka i nazewnictwo
   porady
   artykuły o pnączach
   artykuły w Internecie
 
 
jesteś tu: informacje o roślinach > więcej informacji > artykuły o pnączach ogrodowych > pochrzyn chiński (Dioscorea batatus)

pnącze kwietnia 2005
Pochrzyn chiński, batat (Dioscorea batatus) - coś do kuchni i dla oka
Szczepan Marczyński
ph art0504 batatas liscie
Dioscorea batatus - liście (fot. Sz. Marczyński)

Dobrą propozycją dla szukających mało znanej, egzotycznej rośliny, łączącej walory kulinarne (jadalne bulwy) z dekoracyjnymi (ładne liście), może być pochrzyn chiński (ignam) czyli Dioscorea batatus.

Pochrzyn chiński pochodzi z gór Japonii i Chin, gdzie został odkryty przez Decne w 1854 r. Rozprzestrzenił się po całym świecie jako roślina uprawna. Jest szybko rosnącą, pnącą byliną, której pędy corocznie zamierają do ziemi. W ojczyźnie osiąga 6 m, a w Polsce około 3,5 m. Jego pędy owijają się wokół podpór od lewej do prawej strony (przeciwnie niż Dioscorea sativa, słodki ziemniak powszechnie uprawiany w krajach tropikalnych). Kwiaty drobne, biało-zielono-żółte o przyjemnym, cynamonowym zapachu, w czerwcu - sierpniu, dwupienne. Liście są ładne, ciemnozielone, błyszczące, sercowate do owalnych, z 7-9 nerwami i lekko zaznaczonymi klapami. U odmiany 'Variegata' zielone liście są upstrzone białymi plamami, a młode pędy i ogonki liściowe i nerwy młodych liści są purpurowe.
Dolne części pędów, zarówno u gatunku jak i u jego odmian, są często pozbawione liści. Późnym latem i jesienią w kątach liści zawiązywane są nieduże, brązowe bulwy powietrzne, wielkości od ziarna grochu do orzecha laskowego. Mogą służyć do rozmnażania lub jedzenia - są smaczne i mają orzechowy posmak.


ph art0504 batatas bulwy
Dioscorea batatus - bulwy ziemne w pojemniku (fot. Sz. Marczyński)
Pod ziemią powstają duże bulwy - zwane batatami, osiągające długość 50 cm (w bardzo sprzyjających warunkach nawet 1 m) i masę do 1 kg (maks. 2 kg). Mają przyjemny zapach i orzechowy posmak - są dużo smaczniejsze od ziemniaków. Nadają się do jedzenia jako surowe, gotowane, pieczone lub smażone. Najlepiej piec je w piekarniku lub gotować bez obierania (jak ziemniaki "w mundurkach"), nakłuwając tylko skórkę ostrym szpikulcem. Można dodawać je do różnych dań, również zup i sałatek. Bulwy pochrzynu chińskiego zawierają 20% skrobi, 75% wody, 0,1% witaminy B1 oraz 10-15 mg% witaminy C, substancje tonizujące, wzmacniające organizm oraz alkaloidy ułatwiające gojenie się ran. Bulwy te, poza celami czysto konsumpcyjnymi, są używane w medycynie japońskiej i chińskiej przy leczeniu zaburzeń żołądkowych, dla poprawiania apetytu i jako środek uspokajający, przy artretyzmie, chorobach płuc, astmie, suchym kaszlu oraz schorzeniach nerek, śledziony i pęcherza moczowego. Stosowane są również zewnętrznie przy leczeniu poparzeń i owrzodzeń. Sok z liści jest stosowany do okładania miejsc po ukąszeniu przez jadowite węże.

Pochrzyn chiński wymaga stanowisk słonecznych, gleb próchnicznych, żyznych,
ph art0504 batatas owoce
Dioscorea batatus - owoce (fot. Sz. Marczyński)




ph art0504 batatas owoce1
Dioscorea batatus - bulwy powietrzne (fot. Sz. Marczyński)
wilgotnych
, ale dobrze zdrenowanych. Toleruje mrozy do -20oC. Gdy glebę wokół rośliny wyściółkujemy korą lub trocinami, przetrwa również znacznie surowsze zimy. Można uprawiać go przy różnego rodzaju podporach, np.: tyczkach czy kratach, można posadzić przy południowej ścianie zagajnika, pozwalając, aby wspinał się po krzewach czy drzewach (jeśli nie są to okazy zbyt cenne). Przy uprawie w ogrodzie dla celów konsumpcyjnych, rośliny można sadzić gęsto (nawet co 25 cm), gdyż bulwy tworzone są w ziemi pionowo pod rośliną, na sporej głębokości. Przy pozyskiwaniu bulw trzeba kopać głębokie doły, dlatego pochrzynu chińskiego nie powinno się sadzić koło cennych roślin, żeby nie narazić ich korzeni na uszkodzenie.

Bulwy najlepiej wykopywać w końcu drugiego roku uprawy, gdy się rozrosną i osiągną znaczne rozmiary. Wykopane bulwy można przechowywać w chłodnym miejscu (ale pozbawionym mrozu) nawet przez kilka miesięcy. W czasie przechowywania powinny być zabezpieczone przed wysychaniem.

Pochrzyn chiński można rozmnażać z nasion (trzeba mieć rośliny żeńskie i męskie, gdyż jest to roślina dwupienna), bulw powietrznych (zebranych jesienią po dojrzeniu, a przed opadnięciem) lub z odciętych górnych części (z uśpionymi pąkami) bulw ziemnych. Wiosną można posadzić je do doniczek, w pomieszczeniu, a gdy minie niebezpieczeństwo przymrozków - do gruntu. Najprościej jednak kupić roślinę uprawianą w pojemniku w centrum ogrodniczym, czy szkółce.

ph roslina dioscorea batatus bulwa wykopana
Dioscorea batatus - bulwa ziemna po wykopaniu (fot. Sz. Marczyński)

ph roslina dioscorea batatus variegata lliscie
Dioscorea batatus 'Variegata' - liście (fot. Sz. Marczyński)
ph roslina dioscorea batatus liscie kwiaty bulwy
Dioscorea batatus - liście, kwiaty i bulwy powietrzne (fot. Sz. Marczyński)
ph roslina dioscorea batatus cala
Dioscorea batatus - cała roślina (fot. Sz. Marczyński)

zobacz również:
• lista powojników dla początkujących
• charakterystyka i uprawa
• encyklopedia
• zastosowania pnączy
• złożone wyszukiwanie

 
wersja do druku
wersja do druku...
 
informacje o roślinach > więcej informacji > artykuły o pnączach ogrodowych > pochrzyn chiński (Dioscorea batatus)
Ostatnia modyfikacja: 2008-02-08 00:22:57.
Projekt i realizacja stron: Grzegorz Marczyński. Strony są zarządzane przez system WMS.
© 1999-2008 Szczepan Marczyński - Wszelkie Prawa Zastrzeżone - Kopiowanie zdjęć i tekstów zabronione.