Parthenocissus

informacje o roślinach > charakterystyka i uprawa > inne pnącza > Parthenocissus

Inne pnącza: Parthenocissus - Periploca graeca

Parthenocissus tricuspidata 'Veitchii'

Parthenocissus - winobluszcz

ph_ploty_parthenocissus_quinquefolia_jesien

Winobluszcze należą do rodziny Vitaceae – winoroślowate. Jeszcze niedawno nie stanowiły osobnego rodzaju, a były zaliczane do rodzaju winorośl (Vitis) lub winnik (Ampelopsis). Winobluszcze są silnymi pnączami osiągającymi wysokość 10-20 m (1-2m przyrostu rocznie). Wspinają się za pomocą wąsów czepnych, czasami zakończonych przylgami, pozwalającymi na samodzielne przytrzymywanie się płaskich i nawet bardzo gładkich powierzchni. Pędy lekko się wiją co umożliwia dodatkowe wsparcie o podpory. Główną ozdobę winobluszczy stanowią liście, najczęściej zielone latem, a szkarłatne, tuż przed opadnięciem, jesienią . Kwiaty rozwijają się w lipcu – sierpniu, są niepozorne, zielonożółte, najczęściej ukryte pod liśćmi. Owoce są małe (3-6 mm średnicy), fioletowo czarne, omszone białawym, woskowym nalotem, czasem osadzone na czerwonych szypułkach, na roślinach są widoczne od września do grudnia, jeśli wcześniej nie zjedzą ich ptaki. Wyglądają malowniczo, zwłaszcza po opadnięciu liści.

Pielęgnacja
Nie wymagają specjalnych zabiegów z wyjątkiem przycinania pędów, które nadmiernie się rozrosły.

Wymagania
Winobluszcze nie mają specjalnych wymagań glebowych, akceptując przeciętne gleby. Najlepiej rosną i wybarwiają się na stanowiskach słonecznych, ale dobrze sobie radzą również w półcieniu.

Zastosowanie
Winobluszcze należą do najczęściej stosowanych pnączy zarówno w ogrodach prywatnych jak i w zieleni publicznej. Nadają się świetnie do:

porastania ścian budynków, które osłaniają przed deszczem, wiatrem i słońcem;
pokrywania wszelkiego rodzaju ogrodzeń murów, siatek, ekranów dźwiękochłonnych…;
tworzenia osłon i maskowania brzydkich budowli i konstrukcji np. śmietników, garaży, magazynów, baraków;
stosowania jako rośliny okrywowe, nawet na bardzo dużych powierzchniach;
porastania pni drzew, latarń, słupów, kolumn;
tworzenia miejsc cienistych po obrośnięciu altan, pergoli, łuków i bramek.

Parthenocissus inserta - winobluszcz zaroślowy - bardzo podobny do winobluszcza pięciolistkowego, często z nim mylony i sprzedawany po błędną nazwą. Ma wąsy pozbawione przylg, dlatego nie jest samoczepny. Ma liście pięciolistkowe, ze stosunkowo szerokimi listkami, grubo ząbkowanymi, często błyszczącymi na górnej stronie, intensywnie, czerwono barwiącymi się jesienią. Rośnie silnie dorastając do wysokości 10-20 m (przyrastając 1-2m rocznie). Winobluszcz zaroślowy jest mniej wymagający i bardziej mrozoodporny od winobluszczu pięciolistkowego. Świetny do rekultywacji i sadzenia w trudniejszych warunkach. Szczególnie przydatny do porastania siatek, altan czy pergoli, do stosowania jako roślina okrywowa oraz do sadzenia wszędzie tam gdzie nam zależy aby pnącze nie wspinało się samo po sąsiadujących murach.

Parthenocissus quinquefolia - winobluszcz pięciolistkowy. Silne, powszechnie stosowane pnącze, nazywane często dzikim winem. Rośnie silnie osiągając wysokość 10-20 m (przyrastając 1-2 m rocznie). Ma liście pięciolistkowe, ząbkowane, matowozielone na górnej stronie, a sine na spodzie, ładnie szkarłatno barwiące się jesienią. Akceptuje przeciętne gleby, może rosnąć w słońcu i półcieniu, jest odporne na choroby i szkodniki oraz całkowicie mrozoodporne. Nadaje się dobrze do stosowania zarówno w zieleni publicznej jak i w ogrodach prywatnych. Nadaje się do stosowania przy ścianach, wszelkiego rodzaju podporach oraz jako roślina okrywowa.

Parthenocissus tricuspidata - fot. J.Borowski

STAR SHOWERS ‘Monham’ – nowa odmiana o atrakcyjnych, biało-zielonych liściach latem, z różowymi cieniami w czasie chłodnej pogody, ładnie przebarwiającymi się jesienią, gdy białe części liści stają się na różowe, a zielone - szkarłatne. Ma wąsy z przylgami umożliwiającymi samodzielne wspinanie się po ścianach. Rośnie słabiej od gatunku osiągając 3-6 m wysokości (0,5-1 m przyrostu rocznie). Najlepiej się czuje i najładniej wygląda w miejscach dobrze oświetlonych, ale osłoniętych od silnego słońca i wiatru. Lubi wysoką wilgotność powietrza. Odmiana szczególnie przydatna do rozbijania monotonii zieleni, rozjaśniania ciemnych miejsc i tworzenia zestawień barwnych. Nadaje się do stosowania przy murach, pergolach i wszelkiego rodzaju podporach ogrodowych.
'Troki' - polska odmiana o ładnych, dużych, błyszczących, pięciolistkowych liściach, zielonych latem, a purpurowych jesienią. Wybarwienie jest ładniejsze, a przebarwione liście dłużej utrzymują się na roślinie zanim opadną, niż u gatunku czy odmiany murowej. Silne pnącze, samoczepiające się murów za pomocą wąsów czepnych z przylgami. Osiąga wysokość 10-20m (przyrasta 1-2m rocznie). Całkowicie mrozoodporne, mało wymagające, zdrowe. Szczególnie przydatne do obsadzania ogrodzeń, ale nadaje się również do sadzenia przy murach, altanach, pergolach i różnych podporach. Można stosować na balkonach, lub jako roślinę okrywową.
var. murorum - odmiana murowa - odmiana o silnie rozgałęzionych wąsach czepnych, zakończonych 6-12 przylgami, mocno przytwierdzającymi się do podpór. Liście złożone z pięciu listków. Szczególnie dobra do obrastania ścian, ale z powodzeniem może wspinać się po innych podporach np. pniach, słupach, siatkach, altanach, bramkach. Można stosować jako roślinę okrywową. Całkowicie mrozoodporna.

Parthenocissus tricuspidata - winobluszcz trójklapowy - winobluszcz trójklapowy jest efektownym, powszechnie stosowanym, silnie rosnącym pnączem dorastającym do wysokości 10-20 m (1-2 m przyrostu rocznie). Ma liście pojedyncze z 3 klapami, sztywne, ciemnozielone, błyszczące, pięknie przebarwiające się jesienią na różne odcienie czerwieni i pomarańczu, ładnie dachówkowato ułożone. Podpór przytrzymuje się rozgałęzionymi wąsami zakończonymi 5-12 przylgami, bardzo silnie przywierającymi do każdego podłoża, nawet bardzo gładkiego.
Najlepiej rośnie i najładniej wygląda na stanowiskach słonecznych, ale dobrze sobie radzi również na stanowiskach półcienistych, choć wybarwienie jesienne będzie tam uboższe. Akceptuje większość przeciętnych gleb. Ma ograniczoną mrozoodporność i w ostrzejsze zimy może przemarzać. Nadaje się do stosowania w rejonach o łagodniejszym klimacie.
Świetny do obsadzania ścian, do których płasko przylega, altan, pergoli, bramek, pni drzew czy słupów. Może być stosowany jako roślina okrywowa. Bardzo dobre pnącze do stosowania zarówno w zieleni publicznej jak i w prywatnych ogrodach.
- 'Green Spring' – odmiana o dużych, błyszczących liściach z lekko zaczerwienionymi nerwami, barwiącymi się jesienią na kolor ciemnopurpurowy. Młode pędy i liście są purpurowoczerwone.
- 'Veitchii' – najczęściej stosowana odmiana, ma liście trochę mniejsze niż u gatunku, ale bardziej błyszczące. Młode liście i pędy są czerwonawe.

Periploca graeca

Periploca graeca - obwojnik grecki

Silnie rosnące pnącze, dorastające do wysokości 10 m (1-2 m przyrostu rocznie), pędami owijające się wokół podpór. Należy do rodziny Asclepiadaceae – trojeściowate. Ma ładne liście, szerokolancetowate (kształtem przypominające liście wierzby białej), ciemnozielone, błyszczące, jesienią barwiące się na żółto. Jego małe, purpurowobrązowe kwiaty(2,5 cm średnicy), o bardzo kunsztownej budowie, rozwijają się od czerwca do sierpnia. Po uszkodzeniu pędów wypływa sok mleczny.

Wymagania
Obwojnik grecki lubi stanowiska słoneczne, toleruje przeciętne gleby, jest wystarczająco mrozoodporny i nie ma problemów z chorobami i szkodnikami. Nie wymaga specjalnej pielęgnacji, jego pędy przycina się gdy nadmiernie się rozrosną. W marcu – kwietniu dobrze jest wyciąć pędy martwe, nadmiernie zagęszczające się i przeszkadzające sąsiednim roślinom.

Zastosowanie
Obwojnik grecki jest wartościowym, acz mało jeszcze znanym, pnączem, do stosowania zarówno w zieleni publicznej jak i w ogrodach prywatnych. Ładnie wygląda posadzony przy altanach, pergolach, bramkach, ogrodzeniach lub starych drzewach. Ponieważ wytwarza odrosty korzeniowe lepiej nie sadzić go wśród cennych roślin.