jesteś tu:
informacje o roślinach > więcej informacji > artykuły o pnączach ogrodowych > powojnik alpejski i niektóre odmiany z Grupy Atragene
Powojnik alpejski - Clematis alpina
Szczepan Marczyński
W kwietniu szczególnej uwadze warto polecić
Clematis alpina (powojnik alpejski), który akurat kwitnie w ogrodach zwiastując
budzącą się wiosnę. Należy do rodziny Ranunculaceae (Jaskrowate), czyli
jest bliskim kuzynem zawilców, sasanek i przylaszczek. Łatwo to zauważyć
przyglądając się jego kwiatom, czy liściom.
Nie wszyscy wiedzą, że jest to gatunek górski, rosnący
naturalnie w Alpach i Tatrach, gdzie wspina się po krzewach i skałach, w półcienistych
miejscach od regla dolnego do piętra kosodrzewiny. Jest tam prawnie chroniony,
dlatego nie można z niego zrywać kwiatów ani go łamać czy wykopywać.
Dorasta do 2 - 2,5 m przytrzymując się podpór ogonkami liściowymi, podobnie
jak inne powojniki. W chłodnym
Powojnik alpejski w Tatrach.
Dolina Jaworzynki - fot. S.Marczyński
|
Powojnik alpejski w Tatrach.
Dolina Strążyska - fot. S.Marczyński
|
górskim klimacie powojnik ten kwitnie dopiero w
czerwcu. Kwiaty powstają na pędach zeszłorocznych, są złożone z czterech
działek, osadzone na długich szypułkach, niebieskie, dzwonkowate, zwisające.
W ich środku widać liczne, białe prątniczki (przekształcone pręciki) o połowę
krótsze od działek. W górach Skandynawii i Syberii rośnie jego biało-kwiatowy
krewniak -
Clematis sibirica
(powojnik syberyjski) do niedawna klasyfikowany jako Clematis alpina var. sibirica.
Po przekwitnięciu oba wymienione powojniki są pokryte przez puszyste
owocostany, tworzące przez kilka miesięcy swoistą perukę.
Powojnik alpejski i syberyjski, ze względu na
duże walory zdobnicze, dawno zostały udomowione, są rozmnażane i uprawiane w
szkółkach oraz stosowane w ogrodach. W wyniku selekcji i krzyżowania z
podobnymi do nich gatunkami, np.
Clematis macropetala,
Clematis ochotensis czy Clematis faurieri uzyskano szereg odmian o kwiatach
niebieskich
('Frances Rivis',
'Frankie',
'Pamela Jackman'), różowych ('Pink Flamingo',
'Willy'), purpurowych ('Betina',
'Constance',
'Ruby'), fioletowych
('Jan Lindmark') zaliczanych do Grupy Atragene. Wszystkie one są bardzo
mrozoodporne, odporne na choroby i mało wymagające. Najlepiej rosną na
glebach umiarkowanie wilgotnych
(świeżych), obojętnych lub lekko zasadowych,
na północnych lub innych chłodnych, ale nie bardzo zacienionych stanowiskach.
Nieźle radzą sobie również w pełnym słońcu. Nie znoszą dużego zasolenia
podłoża, dlatego na glebach żyznych i przeciętnych nie nawozi się ich, a na
glebach ubogich nawozi delikatnie. Powojniki te mogą być sadzone przy
wszelkiego rodzaju podporach ogrodowych (kratach, bramkach, pergolach, murkach
itp.), mogą obrastać ogrodzenia (siatkowe, drewniane i inne) zastępując żywopłot,
ale szczególnie interesująco wyglądają posadzone przy podporach naturalnych:
krzewach iglastych czy liściastych, czyli w sposób podobny jak rosną w
naturze. Powojniki te nie są
ekspansywne i wspinając się i przeplatając
przez rośliny podpierające nie czynią im szkody, a czują się doskonale,
dodając ogrodowi dużo naturalnego wdzięku. Nadają się również do sadzenia
w ogrodach skalnych oraz między większymi roślinami. Płożąc się po ziemi
spełniają rolę roślin okrywowych. Powojnik alpejski i jego odmiany
nie
wymagają cięcia, gdyż kwitną na pędach zeszłorocznych. Wczesną wiosną
wycina się tylko pędy zaschłe lub połamane. Gdy nadmiernie się rozrosną i
zaczną przeszkadzać sąsiadującym roślinom, należy je przyciąć. Najlepiej
to robić tuż po zakończeniu kwitnienia.
|
szkółka należy do
