|
||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||
| jesteś tu: informacje o roślinach > charakterystyka i uprawa > inne pnącza > Vincetoxicum nigrum
Inne pnącza: Schisandra chinensis - Wisteria
Schisandra- cytryniec
Cytryńce są pnączami występującymi w Azji i Ameryce Północnej. Obecnie należy do rodziny Schisandraceae – cytryńcowate, ale kiedyś należał do rodziny magnoliowatych, gdyż ma wiele cech wspólnych z magnoliami, między innymi budowę kwiatów, owoców i owocostanów. Po angielsku nazywa się climbing magnolia co znaczy „pnąca magnolia”. W Polsce sprzedaży są rośliny dwóch gatunków: cytryńca chińskiego (Schisandra chinensis) i cytryńca czerwono kwiatowego (Schisandra rubriflora). Schisandra chinensis - cytryniec chińskiSchisandra chinensis - cytryniec chiński jest wartościowym pnączem pochodzącym z Chin, Korei. Po angielsku nazywa się chinese climbing magnolia co znaczy „chińska pnąca magnolia”.
Cytryniec jest rośliną rozdzielnopłciową, często jednopienną, czyli na jednej roślinie znajdują się zarówno kwiaty męskie jak i żeńskie. Zdarzają się również przypadki dwupienności, czyli że na oddzielnych roślinach zawiązywane są kwiaty żeńskie lub męskie. Kwiaty cytryńca są drobne, białe, kremowe lub różowe, lekko, przyjemnie pachnące, rozwijają się na przełomie maja i czerwca. Owoce dojrzewają w końcu sierpnia-wrześniu, są jaskrawoczerwone, jagodowate zebrane w zwisające kłosy.
Wymagania
Sadzenie i pielęgnacja
Zastosowanie
Główną atrakcję cytryńca chińskiego stanowią owoce. Zawierają one witaminę E, schizandrynę (substancję tonizującą i wzmacniającą), łatwo przyswajalne mikroelementy: żelazo, miedź, mangan, nikiel, molibden, tytan i cynk, jak również spore ilości magnezu, potasu i fosforu. Owoce można spożywać na surowo lub po przetworzeniu, np. w postaci suszu, soków, wyciągów, naparów, nalewek itp. Schizandrynę i inne substancje o działaniu leczniczym, zawierają również liście, nasiona i kora. Z suszonych liści można zaparzać "herbatę", smakiem przypominającą zieloną herbatę z cytryną, mającą działanie tonizujące układ nerwowy i oddechowy oraz wzmacniające. Preparaty z cytryńca stosuje się przy zmęczeniu fizycznym i umysłowym, senności, wyczerpaniu, depresji, niedokrwistości, chorobach płuc, wątroby i przewodu pokarmowego, słabej ostrości wzroku. Nie należy zażywać preparatów z cytryńca przy nadpobudliwości nerwowej, bezsenności, nadciśnieniu i chorobach serca. Na Dalekim Wschodzie cytryniec, obok korzeni żeń-szeń, jest najpopularniejszą rośliną leczniczą. W Chinach cytryniec nazywa się - wu-wei-zi (czytaj "łu-łej-dzy"), co znaczy owoc o pięciu smakach, ponieważ okrywa owocu jest słodka, miąższ kwaśny, nasiona gorzkie i cierpkie a wyciągi z nasion nabierają słonego smaku. Schisandra rubriflora- cytryniec czerwonokwiatowy
Cytryniec czerwonokwiatowy jest mało znanym jeszcze pnączem, ale z pewnością wartym polecenia wszystkim miłośnikom roślin, ze względu na intrygujące, ciemnoczerwone kwiaty rozwijające się w kwietniu-maju. Cytryniec czerwonokwiatowy jest rośliną dwupienną, w sprzedaży spotykane są wyłącznie rośliny męskie, o niedużych (2,5 cm średnicy), przykuwających uwagę ciemnoczerwonych kwiatach, osadzonych pojedynczo w kątach liści. Wspina się przy pomocy czerwonawych, wijących się pędów, dorastając do wysokości 3-4 m, przyrastając około metra rocznie . Liście są szerokolancetowate.
Schizophragma hydrangeoides - przywarka japońska
Przywarka japońska to wspaniałe, ozdobne pnącze wspinające się przy pomocy korzeni czepnych (powietrznych, przybyszowych) do wysokości ponad 6 m, a w swojej ojczyźnie nawet do 12 m. Należy do rodziny Hydrangeaceae – hortensjowatych i jest bliskim kuzynem hortensji pnącej (Hydrangea anomala subsp. petiolaris), o podobnych do niej wymaganiach i charakterze wzrostu, ale bardziej atrakcyjnych kwiatach. Kwiaty drobne, białokremowe, przyjemnie miodowo pachnące, gęsto wypełniają duże (średnica do 25 cm), płaskie baldachogroniaste kwiatostany. Kwitną od końca czerwca do drugiej połowy lipca. Główną ozdobę stanowią duże (3-5 cm), białe, działki kwiatów płonnych (podobne do przykwiatków), tworzące wianuszek wokół kwiatostanu. Białe kwiaty wyglądają ładnie przez kilka tygodni, z czasem lekko zieleniejąc. Przywarka ma liście szeroko-owalno-okrągłe, grubo ząbkowane. Zielone w lecie, żółte jesienią. Przywarka
japońska naturalnie występuje w górach Japonii, wspólnie z hortensją pnącą,
wspinając się po pniach drzew i płożąc u ich podstawy.
W obrocie można spotkać zarówno gatunek jak i atrakcyjne odmiany:
Wymagania Zastosowanie Przywarka najładniej wygląda wspinając się po pniach starych drzew, ale nadaje się również świetnie do sadzenia przy murach, ścianach domów, skałach lub innych porowatych podporach oraz po drewnianych ogrodzeniach, altanach lub pergolach o mocnej konstrukcji. Może rosnąć również bez podpór, jako malownicza roślina okrywowa, osiągając wysokość 1-2 m. Sadząc młode rośliny przy murach najlepiej położyć pędy na ziemi lub podwiązać do podpór, aby wzmocnić kruche pędy zanim nie uaktywnią się korzenie czepne i nie zaczną się same przytrzymywać.
Vincetoxicum nigrum - ciemiężyk czarnyNiskie, bylinowe pnącze o ładnych ciemnozielonych, szerokolancetowatych liściach Kwiaty drobne, ciemno-purpurowo-fioletowe, prawie czarne, z żółtymi pręcikami są lubiane przez owady. Owocem są długie, ostro zakończone, strąkowate łuszczyny, rozsiewające jesienią, nasiona z jedwabistymi puszkami. Wiosną stare pędy należy wyciąć tuż przy ziemi. Wymaga gleby dobrze zdrenowanej, wilgotnej, ale nie podmokłej, próchnicznej. Należy uprawiać w miejscach ciepłych, słonecznych. Roślina amatorska. Może być uprawiana przy płotkach, kratkach lub innych niskich podporach ogrodowych.Vitis - Winorośl
Wisteria - glicyniaPrzepiękne kwitnące pnącze o kwiatach: białych, różowych, niebieskich lub fioletowych (zależy od odmiany) zebranych w długie grona (do 60 cm). Kwitnie V. Rośliny rozmnażane z nasion, rozpoczynają kwitnienie w 8-12 roku i mogą
Cięcie glicynii może ograniczyć jej wzrost oraz przyspieszyć i wzbogacić jej kwitnienie. Przez pierwsze 2-3 lata po posadzeniu, pozwalamy glicyni swobodnie rosnąć, aby się wzmocniła. Następnie tnie się ją silnie, podobnie do winorośli, aby wymusić zawiązanie pąków kwiatowych. Pąki zawiązywane są wczesną jesienią, dlatego podstawowe cięcie wykonuje się latem (koniec lipca) przycinając większość nowych pędów nad 4 liściem, a pozostawiając nieprzycięte tylko pędy, które są potrzebne do ukierunkowania wzrostu rośliny. Wczesną wiosną możemy cięcie poprawić, wycinając pędy bardzo cienkie, niepotrzebne lub zamarłe, a na bocznych pędach pozostawić tylko 2-3 pąki. Miejsca cięcia powinny być zamalowane pastą do zabezpieczania ciętych drzew np: Santar lub Funaben. Pastę taką można przygotować we własnym zakresie, dodając do nierozcieńczonej farby emulsyjnej fungicyd Topsin M, w dawce 20g na 1 l. Jeśli po wielu latach glicynia nie zacznie kwitnąć, pomimo cięcia pędów, wskazane jest wykonanie cięcia korzeni, które może wywołać kwitnienie w następnym roku. Korzenie tniemy wiosną (marzec) - wbijając szpadel możliwie głęboko dokoła roślin w odległości 1,5 -2 m od nich.
| ||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||
