Inne pnącza

Poza powojnikami istnieje duża grupa krzewów pnących wartych spopularyzowania. Pnącza zajmują mało miejsca w ogrodzie, a dają duży efekt dzięki masie wytwarzanej zieleni rdestówka (Fallopia), kokornak (Aristolochia), dławisz (Celastrus), milin (Campsis), winorośl (Vitis), winobluszcz (Parthenocissus), winnik (Ampelopsis), aktinidia (Actinidia), pięknym kwiatom: glicynia (Wisteria), milin (Campsis), wiciokrzew (Lonicera), owocom ozdobnym: dławisz (Celastrus), psianka (Solanum), winnik (Ampelopsis) lub jadalnym: aktinidia (Actinidia), cytryniec (Schisandra), akebia (Akebia).

Większość pnączy wspina się wijąc dookoła podpór, niektóre mogą się piąć po płaskich ścianach, bez dodatkowych podpór, przytrzymując się ścian korzeniami przybyszowymi np. bluszcz (Hedera), hortensja pnąca (Hydrangea anomala subsp. petiolaris), milin (Campsis), przywarka japońska (Schizophragma hydrangeoides) i trzmielina Fortune'a (Euonymus fortunei) lub specjalnymi przylgami np. winobluszcze (Parthenocissus).

Pnącza można wykorzystać do okrycia ścian budynków, co poza walorami dekoracyjnymi ociepla budynki zimą a cieniuje i ochładza latem oraz sprzyja osuszeniu ścian, osłaniając je przed deszczem i pobierając nadmiar wody z okolic fundamentów. Najlepiej do tego celu nadają się winobluszcze, ale można tak prowadzić również bluszcz czy milin, a zapewniając podpory także wszystkie pozostałe pnącza.

Pnącza mogą szybko przykryć nieefektowne budynki, różnego rodzaju szopy, magazyny i śmietniki, chowając je przed oczami naszych gości. Jeśli chcemy mieć efekt w ciągu jednego roku, najlepiej do tego celu nadają się: rdestówka Auberta (Fallopia aubertii), chmiel (Humulus), powojniki (Clematis) z Grupy Tangutica np. 'Bill MacKenzie' czy ‘Lambton Park’ lub powojnik 'Paul Farges' z Grupy Vitalba. Jeśli możemy poczekać 2-3 lata, dobry efekt możemy uzyskać stosując któreś z pozostałych pnączy.

Pnącza mogą pokrywać różnego rodzaju ogrodzenia (np. siatki) i poza walorami dekoracyjnymi, zasłaniają nas przed oczyma ciekawskich oraz chronią przed wiatrem i kurzem. Nadają się do tego świetnie np. bluszcz pospolity (Hedera helix), wiciokrzew zaostrzony (Lonicera acuminata), powojniki (Clematis) z Grupy Atragene (zwłaszcza ‘Pamela Jackman’), Grupy Tangutica (zwłaszcza ‘Lambton Park’), Grupy Viticella (np. 'Etoile Violette' i 'Krakowiak'PBR) oraz Grupy Vitalba (zwłaszcza 'Paul Farges'), winnik tojadowaty (Ampelopsis aconitifolia), winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia) i winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata).

Większość pnączy ma nieduże wymagania, ale ponieważ wytwarzają dużą masę zieleni, nie lubią gleb bardzo suchych i bardzo ubogich. Gatunki ciepłolubne np. aktinidie (Actinidia), glicynie (Wisteria) i miliny (Campsis) preferują stanowiska ciepłe, osłonięte i słoneczne. Na stanowiskach chłodniejszych, wilgotnych i półcienistych lepiej się czują np. bluszcz (Hedera), hortensja pnąca (Hydrangea anomala subsp. petiolaris), kokornak (Aristolochia), przywarka (Schizophragma), trzmielina Fortune’a (Euonymus fortunei), akebia (Akebia), chmiel (Humulus) i część wiciokrzewów (Lonicera).

Sadząc pnącza kopiemy dół o wymiarach 50 x 50 x 50 cm, który wypełniamy żyzną glebą, a rośliny (zależnie od gatunku) sadzimy 0-10 cm głębiej niż rosły dotychczas, w odległości co najmniej 30-50 cm od murów i 50-100 cm od drzew. Prawidłowo dobrane i posadzone pnącza mogą rosnąć wiele lat, dekorując ogród przez cały rok i stanowiąc świetne schronienie dla ptaków.

Hydrangea anomala subsp. petiolaris - hortensja pnąca

Hortensja pnąca pochodzi z Dalekiego Wschodu i jest jednym z najbardziej oryginalnych i watrościowych pnaczy ogrodowych w naszym klimacie. Należy do rodziny Hydrangeaceae (hortensjowate).

 

 

Dużą ozdobę hortensji pnącej, na przełomie czerwca i lipca, stanowią białe, baldachowate kwiatostany o średnicy 15-25 cm. Są one złożone z kwiatów płodnych (drobne i niepozorne, obupłciowe) i płonych (większe, białe, bez pręcików i słupków). Kwitnienie rozpoczyna się po 2-6 latach po posadzeniu.

Interesująco wyglądają również liście hortensji – okrągłe, ząbkowane, umieszczone na długich ogonkach. Są ciemnozielone w lecie, a jesienią przebarwiają się na złocistożółty kolor. Hortensja pnącawspina się przy pomocy korzeni przybyszowych wytwarzanych na lekko wijących się pędach, ładnych zimą, gdy pokrywa je czerwonobrunatna lub cynobrowobrunatna, lekko łuszcząca się kora. Hortensja przez pierwsze 2-3 lata rośnie wolno, ale po dobrym ukorzenieniu się, znacznie przyspiesza wzrost, przyrastając rocznie około 1 m. Finalnie dorasta do wysokości 10-20 m.

 

 

 

Wymagania

Najlepiej rośnie w miejscach osłoniętych, w cieniu lub półcieniu, na glebach próchnicznych, wilgotnych, ale nie podmokłych, źle toleruje suszę. Preferuje gleby kwaśne, ale toleruje lekko alkaliczne. Całkowicie mrozoodporna. Jest bardzo popularna w wielu krajach, zwłaszcza o ostrzejszym klimacie (Norwegia, Szwecja, Finlandia, Niemcy). Często stosowana alternatywnie do bluszczu, który może przemarzać. Nie wymaga specjalnego cięcia, ale dobrze je znosi.


Zastosowanie

Może być stosowana jako pnącze do pokrywania dużych podpór, altan, pergoli, kratownic czy łuków. Świetna do obsadzania pni drzew, słupów lub kolumn oraz ścian o porowatej powierzchni. Warto pamiętać, że korzeniami przytrzymuje się zbyt słabo gładkich powierzchni, aby utrzymać ciężar dużej rośliny, zwłaszcza przy silnym, bocznym wietrze. Dlatego przy ścianach wymaga czasem dodatkowego wsparcia np. przez umocowane do nich pręty lub listwy. Hortensja pnąca jest również dobrą rośliną okrywową do stosowania w miejscach ocienionych.

 

Odmiany hortensji pnącej:

  • 'Cordifolia'- karłowa odmiana dorastająca do 1-1,5 m wysokości. Doskonała do małych ogrodów, na balkony i do pojemników;
  • TAKE A CHANCE® - odmiana o biało przebarwiających się liściach, dorasta do 4-6 m, dobra to zadarniania;
  • 'Mirranda' - odmiana z żółto obrzeżonymi liśćmi. Dobra do tworzenia zestawień barwnych.

 odmiany hortensji