Niskie rośliny okrywowe

Rośliny okrywowe mogą zastąpić trawnik, tworzyć obwódki lub przykryć ziemię pod wyższymi roślinami przeciwdziałając wydmuchiwaniu jej przez wiatr, wypłukiwaniu przez wodę, przesychaniu oraz hamując wzrost chwastów.

Ułatwiają bardzo pielęgnację terenów zieleni obniżając potrzebny na to czas i koszty, a także podnoszą ich estetykę. Z powodzeniem mogą być stosowane zarówno w małych jak i dużych ogrodach oraz w zieleni publicznej. Najlepsze efekty dadzą rośliny prawidłowo dobrane do stanowiska, wielkości miejsca, które chcemy pokryć oraz do siły wzrostu sąsiadujących roślin.

Z powodzeniem można wykorzystać w tym celu zarówno pnącza, które pozbawione podpór będą płożyć się po ziemi, a charakteryzują się dużą dynamiką wzrostu, jak i wolniej rosnące krzewinki, które zdobić będą masą liści i/lub kwiatów. Można dobrać odmiany dobrze rosnące w półcieniu, czy nawet w cieniu (np. bluszcz, trzmielinę Fortune'a, hortensję pnącą, przywarkę oraz krzewinkę nie będącą pnączem - barwinek), a z zagospodarowaniem takich miejsc są często problemy. Są i takie, które poradzą sobie na słonecznych, lekko podsychających miejscach (np. odmiany Clematis z Grupy Tangutica). Są one odporne i mało wymagające.

Sadzenie i pielęgnacja roślin okrywowych

Do sadzenia należy dobrze przygotować podłoże usuwając chwasty, gruz i inne zanieczyszczenia oraz wzbogacając ziemię dobrze rozłożonym obornikiem lub kompostem. Gęstość sadzenia zależy od siły wzrostu roślin. Przestrzeń między posadzonymi roślinami dobrze jest wyściółkować korą.

Należy pamiętać o podlewaniu. Najlepszy efekt zapewniają linie samokroplujące. Co roku, wiosną (IV), rośliny powinny być nawożone. Pędy wyrastające zbyt wysoko lub nadmiernie rozrastające się na boki należy przycinać.

Powojniki nadające się na okrywy

Najlepszym powojnikiem okrywowym na duże powierzchnie jest Clematis z Grupy Heracleifolia 'Praecox'. Powstał jako mieszaniec powojnika pnącego (Clematis vitalba) i powojnika rurowatego (Clematis tubulosa) - bardzo podobnego do powojnika barszczolistnego (Clematis heracleifolia).

Pędy tego powojnika płożą się po ziemi, dorastając rocznie do 3-4 m i w ciągu kilku tygodni przykrywają ją szczelnym kobiercem liści, głusząc chwasty i zabezpieczając glebę przed wysychaniem i przegrzaniem. Liście są trójdzielne, ciemnozielone, z ząbkowanymi brzegami. W lipcu i sierpniu roślinę pokrywają grona drobnych (3-4 cm średnicy) beżowofioletowych kwiatów. Powojnik'Praecox' w warunkach Polski jest wystarczająco mrozoodporny. W zależności od miejsca, które ma okrywać należy go ciąć silnie lub średnio silnie. Sadzi się go 1-3 szt./m2.

Gdy mamy do okrycia mniejszą powierzchnię można stosować słabiej rosnącą odmianę 'Mrs Robert Brydon', przyrastającą rocznie do 2 m. Ma liście większe niż odmiana 'Praecox', ciemnozielone i błyszczące. Kwiaty są jasnofioletowe. Doskonałą okrywą będzie również powojnik 'Cassandra' o wzniesionym pokroju i sztywnych pędach i pachnących, ciemnoniebieskich kwiatach wabiących owody i motyle. Najlepiej sadzić 3-4 szt./m2.

Na małych powierzchniach można tworzyć okrywy również z innych powojników bylinowych, zwłaszcza z Grupy Integrifolia, które tworzą kwieciste kobierce. Wyjątkowo dobrze sprawdzają się szczelnie pokrywająca glebę 'Sizaia Ptitsa' oraz wyjątkowo długo kwitnąca 'Arabella' (1994). Barwne plamy w kompozycjach ogrodowych, na rabatach bylinowych i pomiędzy krzewami, można też uzyskać stosując odmiany'Alionushka', 'Hakuree', 'Rooguchi', 'Pamiat Serdtsa', INSPIRATION 'Zoin'. W załeżności od odmiany należy je sadzić w rozstawie 4-6 szt./m2.

Na trochę większych powierzchniach można z powodzeniem stosować wiele odmian powojników z grupy Atragene, grupy Vitalba, grupy Viticella lub grupy Tangutica (te ostatnie zwłaszcza na stanowiskach słonecznych, bo najlepiej znoszą okresowe braki wody w podłożu).
 

Powojnik - Clematis  grupa Atragene
Odmiany wywodzące się od górskich gatunków kwitnących w IV-VI na zeszłorocznych pędach (np. C. alpina, czy C. macropetala). Dorastają do 2-3 m. Pędy pozostawione bez podpór płożą się po ziemi i wspinają po otaczających krzewach i drzewach. Na przełomie IV i V kwiaty tworzą kolorowy kobierzec: niebieski - 'Pamela Jackman', 'Lagoon', 'Frankie', 'Maidwell Hall'; fioletowy 'Cecile', 'Frances Rivis'; różowy - 'Pink Dream'PBR, 'Willy', 'Markham's Pink', 'Constance'; purpurowy - 'Purple Dream'PBR, biały - sibirica, 'White Swan', 'Riga', 'Albina Plena', jasnocytrynowy - 'Lemon Beauty'PBR, 'Lemon Dream'PBR, łososioworóżowy 'Pink Swing'PBR. Później pokrywają się puszystymi owocostanami. Mają nieduże wymagania i są odporne, ale nie lubią gleb suchych i kwaśnych. Najlepiej sadzić 1-3 szt./m2.
Jest to najlepsza grupa powojników do stosowania w półcieniu, ale mogą być uprawiane również na stanowiskach słonecznych. Ciąć tylko w miarę potrzeby, zawsze po kwitnieniu.

 
Powojnik - Clematis  grupa Vitalba
Szczególnie wartościową z tej grupy jest odmiana 'Paul Farges' SUMMER SNOW, która rośnie silnie, jest zdrowa, mało wymagająca i bardzo mrozoodporna, kwitnie latem (VII-IX). Znosi różne gleby i stanowiska. W zależności od potrzeby i dostępnej przestrzeni, ciąć wiosną silnie (20-40 cm od podstawy) lub średnio silnie (100-150 cm od podstawy). Najlepiej sadzić 1-3 szt./m2.

Powojnik - Clematis  grupa Viticella
Pnącza kwitnące w lecie, długo i obficie. Są zdrowe i odporne, zadawalający się przeciętnymi glebami. Pozostawione bez podpór płożą się tworząc barwne kobierce. Szczególnie wartościowe są: niebieskie 'Emilia Plater', fioletowe 'Etoile Violette' i 'Polish Spirit', różowe: 'Krakowiak'PBR, czerwone 'Mme Julia Correvon' i 'Kermesina'. Corocznie wiosną ciąć silnie 20-40 cm od podstawy. Najlepiej sadzić 2-4 szt./m2.


Powojnik - Clematis  grupa Tangutica
Wywodzi się od C. tangutica i C. orientalis. Pnącza kwitnące żółto, obficie (VI-X). Bez wsparcia płożą się tworząc okrywy. Szczególnie wartościowe są odmiany: 'Lambton Park', 'Bill MacKenzie' i 'Kaśka'. Lubią miejsca słoneczne. Mrozoodporne, małe wymagania, tolerują podsychające, ubogie gleby. Nie lubią gleb zwięzłych, podmokłych (konieczny drenaż). Najlepiej ciąć je silnie (w III-IV), 10-40 cm od podstawy, w innym wypadku kwitna mniej obficie i mogą ogołacać się od dołu rośliny. Najlepiej sadzić 1-3 szt./m2.